Ukraynanın əməkdar elm xadimi, Dövlət mükafatı laureatı, Tibb elmləri doktoru, professor
Son 15-20 ildə dünyada elmi texniki tərəqqinin inkişafı, xüsusəndə informasiya texnologiyaları sferasında baş verən yeniliklər təkcə bəşəriyyətin qloballaşma prosesinə deyil, o cümlədən qədim tarixi kökə malik olan xalqların öz milli soy kökləri ətrafında birləşmələrində tarixi zəmin yaradıb. Bu baxımdan elmi texniki tərəqqinin, kompyuter, internet, peyk rabitə sisteminin durmadan inkişaf etməsi zaman -zaman dünyanın müxtəlif ölkələrinə səpələnmiş 50 milyondan çox azərbaycanlının milli özünüdərk prosesinin güclənməsinə, öz tarixi soy köklərinə qayıdışına, vahid milli məvkurə altında birləşmələrinə əsaslı təkan verib. 45 ildən çox vətən hüdudlarından kənarda yaşayan bir şəxs kimi bu proseslərin dünya azərbaycanlılarının birlik və həmrəyliklərinin əldə olunması prosesinə də nə qədər effektli təsir gostərməsinin məndə fərqindəyəm. Heç də uzaqda olmayan tariximizə yəni, SSRİ illərinə nəzər salsaq o dövrlər xalqımızın qədim və zəngin mədəniyyətinin, milli adət- ənənələrinin beynəlxalq arenaya çıxarılması, dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan soydaşlarımızla əlaqələrin yaradılması müşkül məsələyə çevrilmişdirsə, bu gün peyk rabitəsi vasitəsi ilə bütün dünyaya yayımlanan Azərbaycan televiziyaları bu missiyanı öz öhdələrinə götürərək böyük məharətlə həyata keçirirlər.
The town Hajigabul is located in the south-east part of Kura-Araks plain that is known as Shirvan low ground among which the Kalamadin and Malokharamin low ridges are rising (picture12). Besides Apsheron sediments there are also Pleistocene marine sediments in the structure of Minor Kharam edge, particularly near by the compressor station to the north from the junction Gazi-Mammad (picture 13). The formation of the soil layer of the low ground depends mainly on the Mesozoic- and micro-configuration of the relief as well as on the character of subsoil waters. The most barren lands of Shirvan plain are considered alkali soils which are largely used as grassland in winter (picture 14). The climate here is torrid, semi-deserted and the rainfall is not higher than 200 millimetre per annum and the number of hot windy days reaches to 70. More humid areas along the river-bed of Kura are covered by tugay forests with mixed sorts of trees: white poplars, willows, tamarisk, mulberries and dewberries (pictures 15,16, 17). The average annual temperature here is 14,5 degree. The hottest months of the year are July and August with the average temperature of 27 degree. The average temperature in January is 2 degree. The Gushtasfi, the well-known area in the historical geography of Azerbaijan was situated on the left bank of the river Kura. In the latter half of IX and at the beginning of X centuries it was under the rule of the State of Sajis, then from the mid to the end of X century it was included in the State of Salaris and from XI to the mid of XII centuries it was under the possession of Shirvanshahs.
Hörmetli dostlar, bu yazimda, Azerbaycan diaspora teshkilatlarinin nece olmasi gerektigi mevzusundaki fikirlerimi sizlerle paylashacam.
Oncelikle indiki durumda diaspora teshkilatlarinin durumuyla elaqalı küchük bir degerlendirme yapmak istiyirem.
Birinci olarak demek olar ki, bir merkez, altinda chalishan Azerbaycan diasporasi yoxtu. Güney Azerbaycan’da faaliyet gösteren, partiyalarin, xarichteki teshkilatlari, Azerbaycan Respublikasının Diaspora Komitesine bagli ishleyen diaspora teshkilatlari, bulundugu ölkede faaliyet gösteren, hatta bulundugu sheherden kenar faaliyeti olmayan bir neche cür, diaspora teshkilatlari vardir.
Diaspora teshilatlarinin birligini saglamak ichin yaradilan DAK Quzeyde, dövlet organlarinin ve partiyalarin etkisi altina girmish ve bölük pörchük olmushtur.
Güney Azerbaycandaki partiyalarin xariçteki teshkilalatlari tamamen öz fikirleri cherchevesinde ishlemekte, diger teshkilatlarla emekdashlig elememektedir.
Diaspora Komitesine bagli ishleyen teshkilatlar ise, Azerbaycan Hökümetinin mevkisinden ötürü, Güney Azerbaycanmilli mücadelesinden uzaq durmaktadir. Bu durum ise, Güney Azerbaycanli dostlarimizin Kuzey ile elaqali problemlerden uzaq durmasina sebep olmaktadir.
Mən əbədi şəhər Qahirədə olmaqdan və iki böyük institut tərəfindən qarşılanmaqdan şərəf duyuram. Min ildən artıqdır ki, Əl-Əzhər Universiteti İslam elminin mayakı olaraq durmuşdur və bir əsrdən artıqdır ki, Qahirə Universiteti Misirin inkişafının mənbəyi olmuşdur. Siz birlikdə ənənə ilə inkişaf arasında ahəngi təmsil edirsiniz. Mən sizin və Misir xalqının qonaqpərvərliyinə görə minnətdaram. Mən həmçinin özümlə Amerika xalqının iltifatını və ölkəmdəki bütün müsəlman icmalarının sülh salamını gətirməkdən şərəf duyuram: Əssalamu aleykum. Biz Birləşmiş Ştatlarla Müsəlman dünyası arasında böyük bir gərginliyin yaşandığı bir zamanda görüşürük – bu gərginliyin kökü hazırkı siyasi debatlardan çox-çox keçmişə gedən tarixi qüvvələrə bağlıdır. İslamla Qərb arasındakı münasibətlərə əsrlərlə birgə yaşayış və əməkdaşlıqla yanaşı münaqişələr və dini müharibələr də daxildir. Yaxın keçmişdə bu gərginlik bir çox müsəlmanların hüquq və imkanlarını rədd edən müstəmləkəçilikdən və müsəlmanların çoxluq təşkil etdiyi ölkələrin öz arzularını nəzərə almadan onların çox zaman peyk (ikinci dərəcəli) dövlətlər kimi davranıldığı Soyuq Müharibədən qidalanmışdır. Bunlardan əlavə, müasirlik və qloballaşmanın gətirdiyi köklü dəyişikliklər bir çox müsəlmanların Qərbə İslam ənənələrinin düşməni kimi baxmasına gətirib çıxarmışdır.
İyunun 12-də İranda prezident seçkisi keçiriləcək. Qələbə uğrunda 4 namizəd - hazırkı prezident Mahmud Əhmədinejad, “Sepah”ın keçmiş komandanı Möhsün Rzayi, İran parlamentinin keçmiş spikeri Mehdi Kərrubi və keçmiş baş nazir Mirhüseyn Musəvi yarışır. Mahmud Əhmədinejad və Möhsün Rzayi mühafizəkar, Mehdi Kərrubi və Mirhüseyn Musəvi isə islahatçı düşərgəni təmsil edir.
“Media forum” saytı namizədlərin şansları, seçkinin nəticələrinin İranın beynəlxalq əlaqələrinə və daxili siyasətinə mümkün təsiri ilə bağlı “İnkişafa Baxış” Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Niyaz Qaraöynəlinin fikirlərini öyrənib.
Ekspertin sözlərinə görə, hazırda seçkinin görünən mənzərəsi budur ki, islahatçı və mühafizəkar düşərgənin namizədləri arasında proqram mübarizəsi gedir. Bu mübarizədə önə çıxan əsas şüarlar isə daha çox iqtisadiyyatla bağlıdır: “Müxalifləri Əhmədinejadı daha çox iqtisadi sahə ilə bağlı vədlərini yerinə yetirməməkdə ittiham edirlər. Xüsusilə Əhmədinejad və Kərrubi arasındakı mübarizədə iqtisadi şüarlar əsas yeri tutur. Kərrubinin seçki qərargahının önəmli üzvlərindən Qulamhüseyn Kərbasçi vaxtilə Tehranın meri olub və onun çalışdığı dövrə aid ciddi iddialar var. Amma bununla yanaşı, Əhmədinejadın özünün istər paytaxt meri olduğu dönəmdə yoxa çıxan milyonlar, istərsə də prezidentliyi dövründə hara xərcləndiyi məlum olmayan 300 milyard dollarla bağlı ittihamlar səslənir. Yəni seçki kampaniyası daha çox bu ittihamların müşayiəti ilə keçir”.
Bəşəriyyət tarixinin ən dəhşətli və ən qanlı hərbi-feodal müstəmləkə rejimi olan çar Rusiyası Azərbaycan xalqının dövlətçilik ənənələrini məhv edə bilmədi. Əsarət altına salınmış türk-müsəlman xalqının milli mənlik şüurunu və qədim dövlət ənənələrini məhv etmək siyasəti yeridən Rusiya imperiyası Cənubi Qafqazı bu siyasətin ən dəhşətli qanlı qırğın meydana çevirmişdi. Bu qəddar siyasətin son məqsədi Cənubi Qafqazı Azərbaycanın türk-müsəlman əhalisindən “təmizləmək”, bundan sonra İran və Türkiyəni oradan qaldırıb rahatca isti dənizlərə çıxarmaq, bununla da Rusiyanı tarixi arzusuna-Hindistana yetişmək niyyətinə nail olmaq idi.
Elə bu məqsədlə də bir tərəfdən imperiyanın müxtəlif yerlərindən Azərbaycan ərazisinə ermənilərin köçürülməsi, digər tərəfdən də yerli əhalinin ruslaşdırılması və xrtistianlaşdırılması siyasəti yeridilirdi.
Bu çirkin siyasətə qarşı XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Azərbaycanın vətənpərvər və ziyalı oğulları mübarizəyə qalxdılar. Azərbaycan ziyalıları bu hərəkatın önündə gedərək, öz azadlığı uğrunda ayağa qalxan bütün məzlum şərq xalqlarının mübarizə simvoluna çevrildilər. Reallıqdır ki, Rusiya imperiyasının bütün, türk-müsəlman əhalisini çarizmə qarşı birləşdirmək və bu məsələdə vahid siyasi təşkilat yaratmaq ideyası da məhz Azəabaycanda doğulmuşdu.
Şimali Kipr Türk Respublikası (ŞKTR) və ya Kipr Türk Dövləti Aralıq dənizində yerləşən ən böyük üçüncü ada və Anadolu yarımadasının 65 km cenubundakı Kipr adasının şimal qismində yerləşən beynəlxalq aləmdə yalnız Türkiyə və Naxçıvan tərəfindən tanınan Türk dövləti. Əvvəllər Pakistan və Banqladeş də ŞKTR-nı müstəqil dövlət kimi tanısalar da, sonradan bundan boyun qaçırıblar.Şimalda Dipkarpaz, qərbdə Gözəlyurd, cənubda Akınçılara doğru ŞKTR topraqları yayılır. Şimali Kipr Türk Respublikası ilə adanın yunan hissəsi torpaqları arasında Birləşmiş Millətlər Təşkilatının idarə bölgəsi yerləşir.
Yaхın Şərq və Avropa arasında strateji ticarət baхımından körpü rolunda çıхış edən Şimali Kipr Türk Respublikası Türkiyədən 70 km., Suriyadan 132 km, Misirdən 370 km, Yunanıstan sahillərindən isə 700 km uzaqlıqda yerləşir. Girintili-çıхıntılı хüsusiyyətlərinə görə 782 km-lik sahil uzunluğuna malik ada 350 şimal paralleli və 350 şərq meridianı üzərində yerləşir. Ada şimalda Kormakiti yarımadasından başlayaraq Karpat yarımadasına qədər uzanan və ən yüksək zirvələri 1000 metri aşan Girnə-Karpat dağları, cənubda isə Trodos dağları və bunların arasında 100 km uzunluğunda, 10-15 genişliyində bir alçaq sahədən ibarətdir. Adanın şərqdə və qərbdəki burunları olan Andreas və Drepana arasında məsafə 227 km, cənub və şimal burunları olan Gata və Kormakiti arasındakı məsafə isə 97 km-dir.
18 May 1992-ci ildən Ermənistan Respublikası tərəfindən işğala məruz qalıb.
Laçın rayonu Azərbaycan Respublikasının cənub-qərbində dağlıq ərazidə yerləşir. Şimaldan Azərbaycanın Kəlbəcər rayonu, şərqdən Xocalı,Şuşa və Xocavənd rayonları, cənubdan Qubadlı, qərbdən isə Ermənistan respublikası ilə həmsərhəddir. Laçın rayonunun sahəsi 1835 kv.km (yuvarlaq 1,84 min kv.km), əhalisi isə 27 yanvar-4 fevral 1999-cu il siyahıya almasına əsasən 63162 nəfərdir, 1 yanvar 2007 - ci il tarixində rayonun əhalisi artaraq 69982 nəfər. Laçın şəhərinin əhalisi isə 11519 nəfərə çatmışdır. 69 min əhalisi olan bu səfali məkan 120 kənddən, 1 şəhərdən və 1 qəsəbədən ibarətdir. Laçın 1923-cu ilə qədər Abdallar, sonra isə Laçın adlanıb. Ərazisi əsasən dağlıq relyefdən ibarətdir. Burada əsasən maldarlıq, arıçılıq, əkinçilik, taxta-şalban istehsali inkişaf edib. Hal-hazirda Laçın rayonunun əhalisi Azərbaycan Respublikasının müxtəlif ərazisinə səpələnmişdir.
"Diaspor və Lobbi" İnformasiya-Araşdırma Mərkəzi" (Think-Tank) olaraq Azərbaycan diasporu, Lobbiçilik, Geosiyasət, Milli məsələ, Beynəlxalq münasibətlər, Siyasi elmlər, Fəlsəfə, Tarix, Xarici siyasət, Strateji araşdırmalar, Terrorizm, İnsan Hüquqları, Miqrasiya, İnsan Alveri, Siyasi İnstitutların formalaşması,Hüquq və digər mövzularla bağlı olaraq tədqiqatlar aparırıq. Strateji planlar, proqramlar,konsepsiyalar hazırlayırıq. Məqsədimiz Azərbaycanda ilk bu istiqamətli "beyin mərkəzi" olaraq prioritet sahələrdə araşdırmalar edərək yeni dünya nizamında dövlətimizin güc olmasına çalışmaqdır. Biz bu gün Think-Tank olaraq ətrafımızda düşünən insanları birləşdirmişik. Xaricdə yaşayan soydaşlarımızın da daxil olduğu "beyin mərkəzi" olaraq bütün azərbaycanlılar üçün elmi dəstəyimizi verməyə hazırıq. Əlavə məlumatlara aid sualınız olsa yazın: zaur_azerbaijani@yahoo.com, Tel: (055)/ (070)209 08 20
Məmməd BAĞIROV, 
The town Hajigabul is located in the south-east part of Kura-Araks plain that is known as Shirvan low ground among which the Kalamadin and Malokharamin low ridges are rising (
Hörmetli dostlar, bu yazimda, Azerbaycan diaspora teshkilatlarinin nece olmasi gerektigi mevzusundaki fikirlerimi sizlerle paylashacam.
Yeni Başlanğıc 
İyunun 12-də İranda prezident seçkisi keçiriləcək. Qələbə uğrunda 4 namizəd - hazırkı prezident Mahmud Əhmədinejad, “Sepah”ın keçmiş komandanı Möhsün Rzayi, İran parlamentinin keçmiş spikeri Mehdi Kərrubi və keçmiş baş nazir Mirhüseyn Musəvi yarışır. Mahmud Əhmədinejad və Möhsün Rzayi mühafizəkar, Mehdi Kərrubi və Mirhüseyn Musəvi isə islahatçı düşərgəni təmsil edir. 
Bəşəriyyət tarixinin ən dəhşətli və ən qanlı hərbi-feodal müstəmləkə rejimi olan çar Rusiyası Azərbaycan xalqının dövlətçilik ənənələrini məhv edə bilmədi. Əsarət altına salınmış türk-müsəlman xalqının milli mənlik şüurunu və qədim dövlət ənənələrini məhv etmək siyasəti yeridən Rusiya imperiyası Cənubi Qafqazı bu siyasətin ən dəhşətli qanlı qırğın meydana çevirmişdi. Bu qəddar siyasətin son məqsədi Cənubi Qafqazı Azərbaycanın türk-müsəlman əhalisindən “təmizləmək”, bundan sonra İran və Türkiyəni oradan qaldırıb rahatca isti dənizlərə çıxarmaq, bununla da Rusiyanı tarixi arzusuna-Hindistana yetişmək niyyətinə nail olmaq idi. 
Şimali Kipr Türk Respublikası (ŞKTR) və ya Kipr Türk Dövləti Aralıq dənizində yerləşən ən böyük üçüncü ada və Anadolu yarımadasının 65 km cenubundakı Kipr adasının şimal qismində yerləşən beynəlxalq aləmdə yalnız Türkiyə və Naxçıvan tərəfindən tanınan Türk dövləti. Əvvəllər Pakistan və Banqladeş də ŞKTR-nı müstəqil dövlət kimi tanısalar da, sonradan bundan boyun qaçırıblar.Şimalda Dipkarpaz, qərbdə Gözəlyurd, cənubda Akınçılara doğru ŞKTR topraqları yayılır. Şimali Kipr Türk Respublikası ilə adanın yunan hissəsi torpaqları arasında Birləşmiş Millətlər Təşkilatının idarə bölgəsi yerləşir.
Google Earth KMZ : Laçın Rayonu
