Tarih boyunca çeşitli ülkelere göç eden Ermeniler, göç ettiikleri ülkelerde hem Ermeni toplumunun ihtiyaçlarını karşılamak ve onların yeni yerleştikleri Ülkelere  uyumunu kolaylaştırmak, hem de göç ettikleri ülkelerin siyasi ve toplumsal yapısı üzerinde etkili olmak amacıyla çeşitli örgütler kurmuşlardır. Ermenistan dışında faaliyet gösteren tüm Ermeniler ve bunların kurdukları toplulukları "DİASPORA" olarak adlandırabiliriz.  

          Bugün ABD'de  1.000.000 civarında Ermeni yaşamaktadır.Bu kitle her ne kadar Ermenistan Cumhuriyeti nüfusundan az olsa da , bu nüfustan çok daha etkin bir durumdadır. ABD'nin hemen her eyaletinde hatta en ücra köşelerine kadar yerleşmiş, kurumsallaşmış,maddi yönden son derece iyi bir konumda bulunan, bilinçli, ne yaptığını çok iyi bilen "ERMENİ DİASPORASI" vardır.Ermeni meselesinde siyasi olaral etkin rol oynayan, bu konuda sıkı çalışmalar yürüten 182 kilisesiyle birlikte sayısı çeşitli kuruluşlarıyla 1228'i bulan Ermeni kuruluşları faaliyet yürütmektedir.Ayrıca ABD'nin çeşitli eyaletlerinde çıkan sayısı 21'i bulan günlük ve haftalık gazeteleri,17 tane Ermeni periyodik çalışmaları,188 adet bülten,gazete ve dergileriyle,25 radyo, 10 Tv programlarıyla Türkiye aleyhine kamuoyu oluşturma gayreti içerisindedirler.   

        Ermenilerin kısa, orta ve uzun vadeli hedeflerini "4 T" stratejisi adı altında belirtmek mümkündür.Bu stratejide;         

BİRİNCİ HEDEF           "TEKRAR CANLANMAK"    

      İKİNCİ HEDEF              " TANINMA"    

     ÜÇÜNCÜ HEDEF        " TAZMİNAT"      

   DÖRDÜNCÜ HEDEF  "TOPRAK"DIR.   

      Ermeni diasporası bu isteklerini yerine getirebilmek için, bulundukları her yerde aktif ve yoğun bir lobi faaliyeti içerisinde bulunmaktadırlar. Günümüzde demokratik sistemlerin ayrılmaz parçasını oluşturan baskı gruplarının temel amacı, siyasi mekanizmayı kendi çıkarları doğrultusunda etkileyebilmektir.Baskı gruplarının, yalnızca çıkarlarına uygun  yasaların hazırlanması, kabul edilmesi ya da değiştirilmesi konularında faaliyet gösteren lobi türleridir.          ABD'de yerli yabancı tüm oluşumların temsilcisi konumundaki lobi şirketleri kendi faaliyetlerine uygun yöntemlerle kongre üyelerini etkileyerek yasama sürecini kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirmeye çalışmaktadırlar.          Amerikan siyasal yapısında, güçler ayrımı prensibine göre, kongre yasaları yapmakta, başkan bu yasaları uygulamaktadır. Bu konumlarıyla hem kongre hem de başkan yoğun lobi faaliyetlerine maruz kalmaktadır.          Şimdi de; Genel olarak Amerika Birleşik Devletleri'nde faaliyet gösteren Ermenilere ait kuruluşlara bakalım.

Bunlar;  OKUL MEZUNLARI KURULUŞLARI, ERMENİ ÇALIŞMALARI VE ARAŞTIRMA MERKEZLERİ, SPORTİF KURULUŞLAR, YURTTAŞ KURULUŞLARI, EĞİTİMSEL KURULUŞLAR, VAKIFLAR, HAYIRSEVER KURULUŞLAR, DİNİ KURULUŞLAR, SOSYAL HİZMET KURULUŞLARI, ÖĞRENCİ, GENÇLİK KURULUŞLARI'DIR.        

  Bu kuruluşların amaçlarını özetleyecek olursak;         

 OKUL MEZUNLARI KURULUŞLARININ GENEL OLARAK AMAÇLARI:   Mezun oldukları okulların eğitim seviyelerini iyileştirmeyi,ileriye götürmeyi ve  ERMENİ MİLLİYETÇİLİĞİNİ arttırmayı hedeflemektedir.     

     ERMENİ ÇALIŞMALARI VE ARAŞTIRMA MERKEZLERİ'NİN AMAÇLARI; 

 (SÖZDE) Ermeni soykırımı araştırmalarını akademik olarak yürütmek ve bunun için konferanslar,paneller gibi aktiviteleri hem organize etmekte hem de maddi olarak desteklemektedir.Bunların yanı sıra hem Ermenistan'da hem de Diasporadaki Ermeni kültür,tarih, dil, edebiyat araştırmalarını yürütmek ve Ermenilerin sosyo-politik ve ekonomik sorunlarını çözüme kavuşturmaktır. ABD'de dikkat çeken en önemli Ermeni kuruluşları YURTTAŞ KURULUŞLARIDIR     

      Yurttaş kuruluşlarının hemen hepsinin  ortak amacı;Birleşik Devletlerdeki üçüncü nesil Ermeni çocuklarına  (SÖZDE) Ermeni toprakları diye nitelendirdikleri Türkiye topraklarının kendilerine ait olduğu fikrini aşılamaya çalışmalarıdır.Bu amaçlarının yanı sıra kültürel, eğitimsel ve toplumsal çalışmalar yürütmektedirler.    

      ABD'de  lobi faaliyet yürüten Ermeni kuruluşları ve partizan örgütlere bakacak olursak ;          Bu örgütler, 1984 yılında Amerikan Ermeni Asemblesi adıyla bir çatı altında toplanıp bir lobi kurumu olarak etkili bir çalışma yürütmeye başlamışlardır.AMERİKAN  ERMENİ ASEMBLESİ (AAA)' nın yanı sıra ERMENİ MİLLİ KOMİTESİ adlı kuruluş, WASHİNGTON ERMENİ MİLLİ KOMİTESİ, BATI BÖLGESİ ERMENİ MİLLİ KOMİTESİ, DOĞU BÖLGESİ ERMENİ MİLLİ KOMİTESİ olarak faaliyet göstermektedir.         

 Bunlardan;        

 AMERİKA ERMENİ ASAMBLESİ:          Amerikalı Ermeni toplumu içerisinde, seçmenlerle ilişkiler,Amerika'daki Ermenileri, kültür mirasları ve tarih kimlikleri konusunda bilinçlendirmek, Ermeni halkının tarihi, eğitimsel, dini ve kültürel hayatıyla ilgili bilgi yaymak, Amerikan demokrasi sürecinde Amerikalı Ermenilerin daha büyük katılımını sağlamak, Amerika'nın Ermenistan Cumhuriyetine yardımını artırmak, Ermenistan'da demokratik ve sosyal kurumların gelişimini amaçlayan projeler üretmek için hizmet etmek ve ulusal bir çerçeve oluşturmaktır.    

      WASHİNGTON ERMENİ MİLLİ KOMİTESİ:          Bütün Amerika'da bölgesel ilişkiler ağı ve dünya çapında organizasyon ilişkileri ile ilgilenen bir halka dayalı lobicilik siyasi kurumudur.En etkili ve en büyük Ermeni Amerikan politik kurumu olarak kendini, Ermeni sosyal haklarının geliştirilmesi yanında Türkiye üzerine düşmanca faaliyetlere ve bunun takibine adamıştır.  

       DOĞU BÖLGESİ ERMENİ MİLLİ KOMİTESİ:          1918'den beri faaliyet göstermektedir.Ermeni olmayan topluma Ermeni halkının sosyal, kültürel, eğitimsel, tarihi ve ulusal katkılarını, ihtiyaçlarını ve özlemlerini anlatmak ve yorumlamak için hem bir milli ses hem de toplum ilişkileri aracı olarak hizmet eder.     

     BATI BÖLGESİ ERMENİ MİLLİ KOMİTESİ:         1890 Yılında kurulmuştur.Bugün ABD'de kendini, Amerikan Ermeni toplumunun üyeleri için önemli olan konuların hızla ele alınmasına adayan bir halkla ilişkiler kurumudur.Amerika 'daki Ermeniler için önemli olan konuları savunmak ve gündemde tutmak için, Amerikan kongresine (SÖZDE) Ermeni soykırımı ile;Ermenistan ve Karabağ'la ilgili konularda Ermenistan lehine kararlar çıkarmak için öncü rol oynamaktadır.R         

ABD'DE FAALİYET GÖSTEREN DİĞER ÖRGÜTLERDEN BAHSEDECEK OLURSAK, BUNLAR:        

  * ERMENİ DEVRİM FEDERASYONU (ARF)

"TAŞNAKSUTYUN KOMİTESİ":        

  * HINÇAK SOSYAL DEMOKRAT PARTİSİ  

       * ERMENİ DEMOKRATİK BAĞIMSIZ        

 * MİLLİ ERMENİ AMERİKAN CUMHURİYET MECLİSİ'DİR.     

    Lobi faaliyetleri sürdüren bu Ermeni kuruluşlarının hepsinin ortak amacı; Ermenilerin kimliklerini, kültürlerini, tarihlerini, edebiyatlarını vs. korumanın yanı sıra, kiliselerde dahil hepsinin birleştikleri, hatta kuruluş sebebi olarak dahi gösterebileceğimiz nokta

O "TÜRK DÜŞMANLIĞI"dır.        

  ERMENİ LOBİLERİNİN KONGRE'DE İŞLEDİKLERİ ANA TEMALAR          Ermeni lobisi kongrede genel olarak üç tema üzerinde çalışmaktadır.   Birincisi; (SÖZDE) Soykırımı Amerikan Senatosu'ndan çıkarmak,   İkincisi; ABD'nin Ermenistan'a insani yardım programları, teknik yardım ve kalkınma yardımını sağlamak,   Üçüncüsü; Azerbaycan'a ve Türkiye'ye müeyyideler uygulanmasını sağlamak için lobi faaliyetleri yürütmektir.       

   Ermeni lobisinin kongrede bu kadar etkili olması sadece iyi olmasından kaynaklanmamaktadır.Rum lobisi ve kongredeki Rum asıllı parlamenterlerin "DÜŞMANIMIN DÜŞMANI BENİM DOSTUMDUR" ilkesiyle hareket etmesi Ermeni lobisinin kongredeki gücünü arttırmaktadır.         SONUÇ OLARAK 

        Amerika Birleşik Devletleri'nde sayıca az olan fakat siyasal ve ekonomik olarak oldukça fazla etkinliğe sahip bir Ermeni Diasporası bulunmaktadır.Bu gerçeklerin ışığında ABD'de ve diğer ülkelerde devamlı olarak bizi zor durumda bırakan çalışmaların yapıldığını unutmadan etkili çözümler üretmeliyiz.Bu gün gelinen nokta " 4T " projesinin son aşamalarıdır yani tazminat ve toprak talebidir.Konuyla ilgili olarak "Diasporaya karşı yapılması gerekenler" bölümünü inceleyiniz.