Yer: Azerbaycan, HocalıElleri bir ağaca arkadan bağlanan hamile bir kadının başına dikilmişolan iki Ermeni yazı tura atıyordu.
Bu kanlı kumarı yaklaşık 100 yıl önce Anadolu toprağında Kars'taAğrı'da Van'da Erzurum'da da ataları oynamıştı.Onlardan duymuşlardı.Karnı burnunda çaresiz bir Azeri kadının doğumu oldukça yakın görünüyordu. Çaresiz kadın bir hazan yaprağı gibi titriyordu.
Elbiseleri yırtık, ayakları çıplaktı...Ermenilerin uzun boylu olanı elindeki AK-47 model Rus yapımı otomatik tüfeğinin namlusuna monte edilen seyyar kasaturayı çıkartırken,diğeri elindeki demir parayı havaya attı:
-Akçik, manç?.. (Kızmı, oğlan mı?)Akçik... (Kız)bu cevap üzerine 'oğlan' diyerek bahse giren Ermeni, elindeki kasatura ile hamile kadının karnını bir hamlede yarıp çocuğu çıkarttı.Kan bürülü gözleri bebeğin kasıklarına kilitlendi.
-Tun şahetsar,ınger...(Sen kazandın,yoldaş)Yes şahetsapayts ays bubrikı inç bes bidigişdana... (Ben kazandım ama bu bebek nasıl beslenecek?)Mayrigı bedge gişdatsine.(Annesi besleyecek elbette)
Azərbaycan vətəndaşlarının mühacirəti və diaspor formalaşdırması tarixi bu günə qədər az öyrənilmiş, onun gerçəklikləri tarixin qaranlıq dumanları içərisində itib-batmışdır. Bu xalqın keçmişindən, soy-kökü və milli özülündən uzaq salıb ayırmaq üçün tarixi təhriflərə uğradılmış, adına saxta, qondarma bir tarix yazılmışdır.
Azərbaycanın etnik tarixi Azərbaycan xalqının formalaşması tarixindən də qədimdir. Bu isə o deməkdir ki, Azərbaycan xalqının formalaşma prosesi başlayana qədər Azərbaycanda (və həm hüdüd regionlarda) kifayət qədər mürəkkəb etnik hadisələr baş vermişdir. Bunun bir səbəbi, haqqında söhbət gedən coğrafiyanın yaşayış üçün münasib təbii şəraitə malik olması, digər çox mühüm səbəbi müxtəlif istiqamətlərdə gedən yollar üzərində yerləşməsi, etnik, sosial-siyasi fəallığı, qaynarlığıdır.
Azərbaycanın böyük oğlu, şeyx, sərkərdə, dövlət xadimi, şair və sənətin görkəmli hamisi olan şah İsmayıl Səfəvinin həyatının hansı tarixi hadisələr fonunda keçdiyini bilməkdən ötrü hekayətimizi XIV əsrin əvvəllərindən başlamaq lazımdır. Bu dövrdə İsmayılın ulu babası şeyx Səfi əd-Din.(1252-1334) ana yurdu Ərdəbildə Səfəviyyə adlı sufi təriqətinin əsasını qoymuş və özünü yeddinci imam Musa Kazımın varisi e'lan etmişdi.
Təriqətin yarandığı dövrdə onun üzvləri əsasən, sünnilərdən ibarət idi. Vaxt keçdikcə bu təriqət sırf şiə səciyyəsi daşımağa başlayır, şah İsmayılın babası şeyx Cüneydin vaxtından e'tibarən isə hərbi əməliyyatlara qoşulur. Bundan sonra hərbi uğurlarla birlikdə təriqətin nüfuzu da artır. Səfəvi döyüşçülərinin əqidəsinə görə, "öz müqəddəs mürşidlərinin yolunda candan keçmək özünü bu yola həsr etməyin ən ibtidai dərəcəsi" idi.
ERMƏNİLƏRİN AZƏRBAYCAN ƏRAZİSİNƏ KÖÇÜRÜLMƏSİ VƏ AZƏRBAYCANLILARIN HƏMİN ƏRAZİLƏRDƏN DEPORTASİYASI
Ermənilərin 1000 illər boyu öz tarixi-etnik torpaqlarında yaşadığı azərbaycanlılara qarşı mərhələ-mərhələ gerçəkləndirilən soyqırım, repressiya, deportasiya yolları ilə nail olduğu hər azəri türklərini həmin ərazilərdən zorakılıqla çıxarması sərsəm «Ermənistan» ideyasının gerçəkləşməsi və uydurma sübutların dünyada qəbul edilmələrinin, qarşılığında isə bizim xalqımıza qarşı törədilən genosidlər qabağında dünya ictimaiyyətinin susmasının nəticəsidir. Əslində ermənilərin buradakı iddialarının kökü çox qədimə gedir.
Hələ XVI-XVII əsrlərdə V Şah Abbas dövründə Səfəvi-Osmanlı dövlətlərinə Səfəvinin xüsusi agentlərinin ermənilərdən olması, 1605-ci ildə şah Abbasın verdiyi xüsusi fərmanla ərazidə pərakəndə yaşayan ermənilərin yığcam halda yaşamaları üçün ərazi ayırmaları, hətta Səfəvilər dövlətininxarici-siyasət məsələləri ilə məşğul olmağı Xoca Səfərə etibar etməyi ilə başlamışdır.
Bizlerin bugünü yaşamamıza vesile olan büyük Türk M. Kemal ATATÜRK’ün hayatını şöyle kısaca bir okuyalım. Geçmişimizi bilmez isek geleceğimizi hiç bilemeyiz.
Mustafa Kemal Atatürk 1881 yılında Selânik'te Kocakasım Mahallesi, Islâhhâne Caddesi'ndeki üç katlı pembe evde doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanım'dır. Baba tarafından dedesi Hafız Ahmet Efendi XIV-XV. yüzyıllarda Konya ve Aydın'dan Makedonya'ya yerleştirilmiş Kocacık Yörüklerindendir. Annesi Zübeyde Hanım ise Selânik yakınlarındaki Langaza kasabasına yerleşmiş eski bir Türk ailesinin kızıdır. Milis subaylığı, evkaf katipliği ve kereste ticareti yapan Ali Rıza Efendi, 1871 yılında Zübeyde Hanım'la evlendi. Atatürk'ün beş kardeşinden dördü küçük yaşlarda öldü, sadece Makbule (Atadan) 1956 yılına değin yaşadı.
Cengiz Han’ın Büyük Yasasının bize Makrizi’den gelen parçaları:
1. Zina yapan, evli olup olmadığına bakılmaksızın idam edilir.
2. Livatadan suçlu her hangi bir kişi idam edilir.
3. Kasten yalan söyleyen veya büyücülük yapan veya başkalarının davranışları hakkında ispiyonculuk yapan veya kavga eden iki kişinin arasına birinin yanında diğerine karşı olarak girenler de idam edilir.
4. Suya pisleyen veya suyu kirletenler de idam edilir.
5. Her kim mal (veya para) alır ve iflas eder; sonra tekrar mal alır ve yine iflas eder, sonra yine mal alır ve yine iflas ederse, üçüncü defadan sonra o da idam edilir.
6. Sahibinin iznini almadan bir esire yiyecek veya giyecek veren de idam edilir.
7. Kaçan bir köleyi veya esiri bulup sahibi olan kişiye geri vermeyen idam edilir.
8. Bir hayvan yenirken, ayakları bağlanmalı, karnı yırtılarak açılmalı ve hayvan ölene kadar kalbi elde sıkılmalıdır; fakat eğer bir kimse Hz. Muhammet’in inananlarının yöntemi ile hayvanı keserek öldürürse, kendisi de kesilerek öldürülür.
Dr. Ertan Efegil is an Associate Professor at the Department of International Relations of İstanbul Arel University. He worked as academician at International Turkmen-Turkish University, Turkmenistan, 1998 – 1999; Eastern Mediterranean University, Department of International Relations, 1999 – 2004; and lastly Beykent University Department of International Relations, 2004 – 2008. He published several essays and books on Central Asia, Cyprus Question, Turkish Foreign Policy and Foreign Policy Making.
Abstract
The AK Party’s approaches to Central Asia and Caucasus are similar to those of previous governments. For the AK Party, Central Asia, and especially Eurasian geopolitics, are strategically very important; therefore, they have desired to improve Turkey’s existing relations with the regional states and strongly supported inter-regional projects, such as the Baku-Tbilis-Erzurum natural gas pipeline, Baku-Tbilis-Kars railway and the Nabucco pipeline. For that reason, Turkish officials have paid various official visits to the regional states. With the assistance of these projects, the officials believe that regional integration attempts will be strengthened and welfare, stability and development will dominate regional affairs. But the Turkish policy makers have had to change their perspective about the region in favor of existing regional conditions, and they have formulated more realistic and rational policies, including a focus on more concrete projects.
Hazırda dünyanın 70 ölkəsində 50 milyona yaxın azərbaycanlı yaşayır. Bütün dünya üzrəsə 150-dən yuxarı azərbaycanlı diaspor cəmiyyəti fəaliyyət göstərir. Diaspora (diaspor) yunan sözü olub xalqın (etnik birliyin) xeyli hissəsinin yaşadığı ölkədən xaricdə məskunlaşmasıdır.
Bu gün Azərbaycan diasporunun ən geniş və intensiv fəaliyyət göstərdiyi ölkələr içərisində Rusiya Federasiyası xüsusilə diqqəti cəlb edir. Hal-hazırda qeyri-rəsmi statistikaya görə Rusiyada 3 milyona yaxın soydaşımız yaşayır ki, onlar Federasiyanın 89 subyektinin hamısında məskunlaşıblar.Rusiya ilə Azərbaycan tarixi əlaqələri X əsrdən etibarən sərhəd bağlılığı, dəniz bağlılığı və ticari əlaqələr səbəbilə inkişaf edib.
Zamanla Rusiyanın güclənməsisəbəbiləimperiya maraqlarına Azərbaycanın daxil edildi. Xüsusilə, Azərbaycan uğrunda Rusiya-Türkiyə-İran qarşıdurması qanlı nəticələr verirdi və bundan yerli əhali əziyyət çəkirdi. Bu səbəbdən də XIX əsrin əvvəllərindən başlayaraq, Azərbaycanın şimal hissəsində yaşayan soydaşlarımız Rusiya ərazilərinə köçməyə başlayıblar. Dərbənd, Quba, Bakı sakinləri Rusiyaya köç edən mühacirlər içərisində əksəriyyət təşkil edirlər.
"Diaspor: İnformasiya və Düşüncə Qrupu" (Think-Tank) olaraq Azərbaycan diasporu, Lobbiçilik, Geosiyasət, Milli məsələ, Beynəlxalq münasibətlər, Siyasi elmlər, Fəlsəfə, Tarix, Xarici siyasət, Strateji araşdırmalar, Hüquq və digər mövzularla bağlı olaraq tədqiqatlar aparırıq. Məqsədimiz Azərbaycanda "beyin mərkəzi" olaraq prioritet sahələrdə araşdırmalar edərək yeni dünya nizamında dövlətimizin güc olmasına çalışmaqdır. Biz bu gün Think-Thank olaraq ətrafımızda düşünən insanları birləşdirmişik. Xaricdə yaşayan soydaşlarımızın da daxil olduğu "beyin mərkəzi" olaraq bütün azərbaycanlılar üçün elmi dəstəyimizi verməyə hazırıq. Əlavə məlumatlara aid sualınız olsa yazın: zaur_azerbaijani@yahoo.com, Tel: (+99450) 517 07 80: (+99455) 209 08 20
QEYD: Bizim bloqdan yazılar müxtəlif saytlar, qurumlar və media tərəfindən iznsiz olaraq götürülür və müəllifin adına və bloqa istinad vermədən dərc edilirdi. Bu isə müəllif hüquqları ilə bağlı beynəlxalq qanunvericiliklə yanaşı Azəribloq saytının qaydalarına zidd olan bir addımdır. Bununla bağlı olaraq yazıların bloqdan götürülməsində məhdudiyyətlər yaratmağa məcbur olduq. Bizim bloqda olan yazıları müxtəlif formatlarda əldə etmək istəyən dostlarımız elektron poçt ünvanına yazaraq onu qısa zaman ərzində təmmanasız əldə edə bilərlər.
Azərbaycan vətəndaşlarının mühacirəti və diaspor formalaşdırması tarixi bu günə qədər az öyrənilmiş, onun gerçəklikləri tarixin qaranlıq dumanları içərisində itib-batmışdır. Bu xalqın keçmişindən, soy-kökü və milli özülündən uzaq salıb ayırmaq üçün tarixi təhriflərə uğradılmış, adına saxta, qondarma bir tarix yazılmışdır. 
ATATÜRK’ün hayatını şöyle kısaca bir okuyalım. Geçmişimizi bilmez isek geleceğimizi hiç bilemeyiz.
Cengiz Han’ın Büyük Yasasının bize Makrizi’den gelen parçaları: 
Hazırda dünyanın 70 ölkəsində 50 milyona yaxın azərbaycanlı yaşayır. Bütün dünya üzrəsə 150-dən yuxarı azərbaycanlı diaspor cəmiyyəti fəaliyyət göstərir. Diaspora (diaspor) yunan sözü olub xalqın (etnik birliyin) xeyli hissəsinin yaşadığı ölkədən xaricdə məskunlaşmasıdır.
